สรุปการศึกษาดูงาน เรื่อง : ศูนย์วัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ไชน่าทาวน์ ประเทศสิงคโปร์

ศูนย์วัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ไชน่าทาวน์ประเทศสิงคโปร์

อาจารย์อธิพัฒน์  วรนิธิภาคย์

ภาควิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะรัฐประศาสนศาสตร์

ChinatownHeritageCentre-VcInz

ความเป็นมาของไชน่าทาวน์ เริ่มตั้งแต่สมัย Sir Stamford Raffles (เซอร์ สแตมฟอร์ด ราฟเฟิลส์) เข้ามาบุกเบิกและปรับเกาะเล็กๆ ให้เป็นจุดพักเรือสินค้าปลอดภาษี และได้แบ่งผังเมืองไว้สำหรับให้คนจากหลายเชื้อชาติเข้ามาตั้งรกรากตามสองฝั่งแม่น้ำสิงคโปร์ และได้จัดให้คนจีนรวมกลุ่มกันอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของแม่น้ำสิงคโปร์ ซึ่งกลายมาเป็นไชน่าทาวน์ ที่ปรากฏอยู่ถึงปัจจุบัน ด้วยสถาปัตยกรรมตึกทรงโคโลเนียล ถูกทาสี สีสันสวยงาม ผสมผสานความคลาสสิคเข้ากับความทันสมัยได้อย่างลงตัว  ไชน่าทาว์นแห่งนี้ จึงเต็มไปด้วยสีสัน ความคึกคักตั้งแต่เช้ายันดึก และเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสิงคโปร์อีกแห่งที่นักท่องเที่ยวต้องไปเยือน

เสน่ห์อีกอย่างหนึ่ง ที่ทำให้ย่านไชน่าทาวน์แห่งนี้น่าไปเที่ยวชม คือ การอยู่ร่วมกันของคนหลากเชื้อชาติ และหลากหลายความเชื่อ ประกอบด้วยทั้ง วัดฮินดู  วัดพุทธ  มัสยิด กล่าวคือ วัดฮินดู มี “วัดศรีมาริอัมมัน” เป็นวัดฮินดูเก่าแก่ที่สุดในสิงคโปร์อีกวัดหนึ่ง ถูกสร้างขึ้นมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2370 เพื่ออุทิศให้กับพระศรีมาริอัมมัน หรือ พระแม่อุมาเทวี ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งอำนาจ สันติสุข และความงดงาม จุดเด่นของวัดแห่งนี้ คือ มีความสวยงามด้วยรูปแกะสลักจำนวนมาก และมีชื่อเสียงใน “เทศกาลทิมิติ” หรือ เทศกาลลุยไฟ ช่วงเดือนตุลาคมถึงพฤศจิกายนของทุกปี นอกจากนี้ ยังมี วัดพุทธ คือ วัดพระเขี้ยวแก้ว เป็นวัดขนาดใหญ่ ตั้งอยู่กลางไชน่าทาวน์ วัดแห่งนี้มีพระบรมสารีริกธาตุที่เป็นพระทนต์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมแบบจีน ถูกสร้างขึ้นมาเมื่อ พ.ศ.2548 ภายในวัดได้รวบรวมพระพุทธรูปมาประดิษฐานไว้จำนวนมาก ซึ่งในแต่ละวันมีชาวสิงคโปร์และนักท่องเที่ยวเดินทางไปสักการะไม่ขาดสาย ส่วน มัสยิด คือ มัสยิดจาเม เป็นมัสยิดที่ถูกสร้างโดยชาวอินเดีย เป็นมัสยิดที่ถูกสร้างโดยสถาปัตยกรรมแบบอินเดียตอนใต้ ภายในได้รวบรวมหนังสือ และคำภีร์อัลกุรอาน ไว้จำนวนมาก

ศูนย์วัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ไชน่าทาวน์ประเทศสิงคโปร์เป็นเสมือนประตูที่จะสามารถพาผู้เข้าเยี่ยมชมไชน่าทาวน์แห่งนี้ในยุคของการตั้งรกราก ไปจนถึงการเรียนรู้เรื่องราวพัฒนาการ วิถีชีวิตของคนที่อาศัยอยู่ในไชน่าทาวน์

การก่อสร้างศูนย์ประวัติศาสตร์แห่งนี้ได้ทำการบูรณะห้องแถวบนถนนพาโกด้า (Pagoda Street) โดยจะพาผู้เข้าชมย้อนกลับไปหาเรื่องราวในช่วงทศวรรษที่ 1950 ซึ่งถือว่าเป็นช่วงต้นของการตั้งรกรากของชาวจีนโพ้นทะเลในประเทศสิงคโปร์

 

Chinatown-heritage-centre

การจัดแสดงในส่วนที่ 1

จะเล่าเรื่องวิถีชีวิตของคนในชุมชนโดยการใช้การเล่าเรื่องแบบผสมผสานกับสื่อผสมโดยให้ผู้เข้าชมใช้เครื่องรับฟัง โดยการใช้การเล่าเรื่องผสมผสานผ่านห้องจัดนิทรรศการ เมื่อเปลี่ยนห้องบทบรรยายในเครื่องบันทึกก็จะเปลี่ยนบทบรรยาย โดยเล่าเรื่องเป็นเหมือนบทสนทนาคนเล่าเรื่องในวิถีชีวิตจริงเหมือนให้ผู้เข้าชมได้เข้าไปมีส่วนร่วมในบรรยากาศจริง การจัดแสดงถึงวิถีชีวิตของคนจีนในสิงคโปร์ผ่านอาชีพหลักของชาวจีนในยุคตั้งรกรากไม่ว่าจะเป็น ช่างตัดเสื้อผ้า ร้านขายยา กุลีแบกหามรถ คนหาบอาหารแผงลอย  โดยในแต่ละห้องจะมีการจัดเครื่องใช้ในชีวิตของคนแต่ละอาชีพ การแต่งกาย อุปกรณ์ที่ใช้ในการประกอบอาชีพ การจัดแสดงจะแสดงลักษณะการอาศัยอยู่ร่วมกันในห้องเช่าไปจนถึงการใช้สาธารณูปโภคร่วมกัน เช่น ห้องน้ำ และห้องครัวที่อยู่ปลายโถงทางเดินด้วยกันร่วมกัน

เมื่อเราเดินขึ้นในชั้นที่สอง จะพบว่ามีการจัดแบ่งห้องออกเป็นห้องเช่าเปรียบเสมือนการจัดแบ่งห้องเช่าซึ่งเป็นลักษณะการจัดที่อยู่อาศัยแบบอาคารห้องเช่าชุด โดยถือเป็นที่อยู่อาศัยของชาวจีนสิงคโปร์ในช่วงยุคแรกเริ่ม โดยถ้าจะให้เห็นภาพอย่างชัดเจน

together-singapore-drama-1

วิทยากรได้บรรยายว่าให้ไปรับชมซี่รี่ย์สิงคโปร์เรื่อง Together “เพื่อนกันไม่มีวันเปลี่ยน” Together เป็นเรื่องราวของกลุ่มเพื่อนหนุ่มสาว 6 คน ที่ดำเนินชีวิตท่ามกลางความโศกเศร้า และความสุขไปพร้อมกัน พวกเขาต้องฟันฝ่าอุปสรรค ล้มลุกคลุกคลานเพื่อที่จะก่อร่างสร้างตัวในยุคที่เศรษฐกิจตกต่ำถึงขีดสุดของสิงคโปร์ อีกทั้งเรื่องราวความรักอันแสนจะซับซ้อนที่พวกเขาต้องเผชิญ เหตุการณ์ทั้งหลายเกิดขึ้นในปี ค.ศ.1967 เป็นปีแรกที่ประเทศสิงคโปร์ประกาศการใช้ค่าเงินของตนเองเป็นครั้งแรก ทำให้เกิดความผันผวนทางเศรษฐกิจเป็นอย่างมาก หลังประเทศสิงคโปร์ได้รับเอกราช ณ ใจกลางเมืองที่แสนวุ่นวายแห่งนี้ จึงเป็นจุดเริ่มต้นของหนุ่มสาวทั้ง 6 คน กับความฝัน และอนาคตของพวกเขา ฉายภาพสังคมของชาวจีนที่สิงคโปร์ โดยในเรื่อง คนรุ่นพ่อแม่ยังมีความเชื่อแบบเก่า เชื่อโชคลาง ถูกหลอกจากพวกพ่อมดหมอผีกันเป็นประจำ ครอบครัวหนึ่งแอบเป็นเจ้ามือจับยี่กี หรือหวยกล่องที่เรารู้จักกันดีในสมัยนี้ ชอบที่จะบูชาคนมีเงินมากกว่าความเป็นคนดี ความบริสุทธิ์ของหญิงสาวเป็นเรื่องสำคัญมาก ต้องไม่เสื่อมเสียก่อนแต่งงาน ความรักใคร่กลมเกลียวของรุ่นเด็กๆที่พ่อแม่เช่าบ้านที่เป็นห้องเช่าติดๆกัน และใช้ห้องโถงร่วมกัน พวกเขามีวิธีการคิดที่แตกต่าง ต้องการประสบความสำเร็จเร็ว ทดลองทุกอย่างตามความฝันที่คิดว่าตัวเองจะไปถึงได้ แต่สิ่งที่พวกเขาไม่ทอดทิ้งคือความรักและความจริงใจที่มอบให้กัน

ระหว่างทางเดินจะมีการตั้งศาลเจ้าจีนไว้ที่พื้นคือ ตี่จู้เอี้ย (เทพคุ้มครองบ้าน) และศาลเจ้าปึงเถ่ากง ปึงเถ่าม่า (เทพผู้คุ้มครองเงินทอง) ไว้บนขื่อเพดานบ้าน ซึ่งพิพิธภัณฑ์มีการอธิบายความหมายแลการจัดแสดงไว้ได้อย่างครบถ้วน ด้านล่างมีการจัดแสดงเครื่องกระดาษที่ใช้ในการไหว้เจ้าจัดแสดงไว้อย่างครบถ้วน

ChinatownHeritageCentre-AFSoM

การจัดแสดงในส่วนที่ 2

จะเล่าถึงประวัติศาสตร์ ความเป็นมาชาวจีนโพ้นทะเลตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 19 ไปจนถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 อพยพลี้ภัยสงคราม ความอดอยากเพื่อออกแสวงหาดินแดนและโอกาสใหม่ๆ ออกจากประเทศจีนโดยการใช้เรือสำเภาตาแดง สิงคโปร์ในชื่อเดิมคือ หนานหยาง (Nan-Yang) มีความหมายว่าดินแดนทางตอนใต้ ซึ่งเป็นจุดหมายหนึ่งที่ชาวจีนต้องการที่จะมาตั้งรกรากในดินแดนนี้ สู่การตั้งรกรากในดินแดนใหม่ทางตอนใต้ของแม่น้ำประเทศสิงคโปร์ บอกเล่าถึงความเป็นมาการตั้งรกราก รวมถึงการผ่านวิกฤตการณ์ต่างๆไม่ว่าจะเป็นสงครามโลก การแบ่งแยกเชื้อชาติของสหพันธรัฐมลายา ไปจนถึงการสร้างชาติร่วมกันของชาวจีนในพื้นที่ การสร้างวัฒนธรรมที่มีการผสมผสานเฉพาะถิ่น อาหารลักษณะที่มีชื่อเสียงของชาวจีนในสิงคโปร์

ลักษณะเด่นของพิพิธภัณฑ์และการจัดแสดง

สามารถสะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตของชาวจีนโพ้นทะเลในยุคตั้งรกรากโดยการผสมผสานสื่อเทคนิคต่างๆทำให้มีความน่าสนใจ และน่าสนุกติดตามไม่ใช่การบรรยายในลักษณะเชิงวิชาการหากแต่ในเป็นการเล่าเรื่องบรรยายเพื่อทำให้ผู้ฟังเกิดอารมณ์ร่วมได้อย่างง่ายดาย ผสมผสานไปกับการจัดแสดงที่มีเนื้อหาที่น่าดึงดูดใจ โดยการใช้สิ่งของเครื่องใช้ในชีวิตจึงจัดแสดงร่วม รวมถึงการใช้สื่อแบบผสมผสานเพื่อให้เกิดความน่าสนใจ และผู้เข้าชมจะรู้สึกมีอารมณ์ร่วมด้วย

ข้อด้อยของการจัดแสดงพิพิธภัณฑ์

คือลำดับเลขการเดินวน เพราะไม่มีการกำกับหมายเลยเอาไว้ดังนั้นจึงเป็นการยากถ้าจะเดินไล่ตามหมายเลขให้ถูกต้องโดยเฉพาะห้องที่ไม่มีคลิปเสียงบรรยาย เป็นนิทรรศการตัวอักษร ประกอบกับห้องจำลองวิถีชีวิตมีทางเดินที่แคบทำให้การเดินชมค่อนข้างลำบาก และอาจจะเป็นเกิดอุบัติเหตุขึ้นได้