การยับยั้งแบคทีเรียที่ทำให้อาหารเน่าเสียโดยสารสกัดจากอบเชยและกานพลู

   การยับยั้งแบคทีเรียที่ทำให้อาหารเน่าเสียโดยสารสกัดจากอบเชยและกานพลู

Inhibitory Effect of Cinnamon and Clove Extracts on Food Spoilage Bacteria  

ภาวินี คงสอน2, อินจิรา นิยมธูร1, สิทธิพันธุ์ ไชยนันทน์1 และ สายพิณ ไชยนันทน์1,*

   1 คณะวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม 46 ถนนจรัญสนิทวงศ์ แขวงวัดท่าพระ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพฯ 10600

     2 ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี 126 ถนนประชาอุทิศ เขตทุ่งครุ กรุงเทพฯ 10140

*สายพิณ ไชยนันทน์: saipinc@siamtechno.ac.th, 02-878-5037

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้คือศึกษาการยับยั้งการเจริญของ Staphylococcus aureus, Bacillus cereus, Pseudomonas aeruginosa และ Escherichia coli ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่ทำให้อาหารเน่าเสีย ด้วยสารละลายที่ได้จากการสกัดอบเชยและกานพลูด้วยน้ำและด้วยเอทานอลเข้มข้น 50%  การยับยั้งการเจริญทดสอบกับเชื้อแบคทีเรียที่เพาะเลี้ยงในอาหารเลี้ยงเชื้อ Nutrient Broth      พบว่าสารละลายที่สกัดกานพลูด้วยเอทานอล 50% และสกัดด้วยน้ำมีประสิทธิภาพในการยับยั้งแบคทีเรียทั้ง 4 ชนิดได้ดีกว่าสารสกัดจากอบเชยที่สกัดทั้ง 2 วิธี   S. aureus,  B. cereus  และ E. coli ถูกยับยั้งการเจริญได้ดีที่สุดด้วยสารสกัดกานพลูด้วยเอทานอล 50% กำจัดเชื้อจาก 108cfu/ml ได้หมดใน 1, 3 และ 3 ชั่วโมงตามลำดับ  ส่วน P. aeruginosa ถูกยับยั้งการเจริญดีที่สุดด้วยสารสกัดกานพลูด้วยน้ำ กำจัดเชื้อได้หมดใน 3 ชั่วโมง  สารสกัดอบเชยที่ใช้เอทานอล 50% ลดจำนวนเชื้อได้ดีกว่าสารสกัดอบเชยด้วยน้ำ สารสกัดอบเชยที่ใช้เอทานอล 50% ยับยั้ง S. aureus, B. cereus และ E. coli ได้ภายใน 3 ชั่วโมง แต่ P. aeruginosa ใช้เวลามากกว่า 4 ชั่วโมง ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าสารสกัดจากอบเชยและกานพลูสามารถใช้เป็นสารกันเสียช่วยลดการเจริญหรือกำจัดแบคทีเรียปนเปื้อนที่ทำให้อาหารเน่าเสียได้ อย่างไรก็ตามผลลัพธ์แสดงให้เห็นว่า สารสกัดจากอบเชยและกานพลูมีผลต่อแบคทีเรียต่างชนิดต่างกัน

คำหลัก: อบเชย/กานพลู/เครื่องเทศ/สารสกัดเครื่องเทศ/แบคทีเรียทำให้อาหารเน่าเสีย/สารยับยั้งเชื้อ

 

Abstract

The objective of this research is to study the antibacterial activity of aqueous and 50% ethanolic extracts of cinnamon and clove on food spoilage bacteria: Staphylococcus aureus, Bacillus cereus, Pseudomonas aeruginosa, and Escherichia coli. The bacterial growth inhibitory effect of the extracts was tested on bacteria cultured in nutrient broth. The 50% ethanolic and aqueous extracts of clove had higher bacterial growth inhibitory effect than both types of extract of cinnamon. The 50% ethanolic extract of clove could inhibit the growth of S. aureus, B. cereus, and E. coli with initial cells of 108cfu/ml within 1, 3, and 3 hours, respectively. P. aeruginosa with initial cells of 108cfu/ml was destroyed by aqueous extracts of clove within 3 hours. The 50% ethanolic extract of cinnamon gave better result than aqueous extract. It stopped growth of S. aureus, B. cereus, and E. coli in 3 hours and took longer than 4 hours for P. aeruginosa. The results of these experiments proved that aqueous and 50% ethanolic extract of cinnamon and clove could be used as effective preservatives to prevent food spoilage due to bacterial growth. However, the results demonstrated that the extract of cinnamon and clove had different effect on different kinds of bacteria.

Keywords: cinnamon/clove/spices/spice extract/spoilage bacteria/antibacterial