การดำเนินงานด้านกิจกรรม 5ส กรณีศึกษาบริษัทซ่อมปั้มและวาวล์ แห่งหนึ่งในจังหวัดระยอง

 

Activity Operation of 5S Case Study : 

The Employees in The Pump & Valve Service in Rayong

ปัญจ์ปพัชรภร บุญพร้อม1,*, อินจิรา นิยมธูร1

1 วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม คณะวิทยาศาสตร์สุขภาพ 46 ถนนจรัญสนิทวงค์ แขวงท่าพระ เขตบางกอกใหญ่

กรุงเทพมหานคร 10600

*ผู้ติดต่อ: lloo_ve@hotmaul.com, 0897809401

บทคัดย่อ 

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการดำเนินงานด้านกิจกรรม 5ส ของบริษัทซ่อมปั้มและวาวล์ แห่งหนึ่งในอำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง โดยการใช้แบบสอบถามในการวัดความพึงพอใจของเจ้าของกิจการ พนักงาน ผู้ใช้บริการในการดําเนินกิจกรรม5ส จำนวน 40 คน ผลการศึกษาพบว่า ส. สะสาง มีการคัดแยกและจัดเก็บเครื่องมือให้เป็นระเบียบ วางอยู่ตามจุดที่พนักงานใช้ในการปฏิบัติงาน มีป้ายชื่อผู้รับผิดชอบแต่ละแผนก ของที่ไม่จำเป็นก็มีการคัดแยกออก ผลจากการวัดความพึงพอใจอยูในระดับสูง (3.86) ส. สะดวก มีการแบ่งพื้นที่เป็นส่วนต้อนรับลูกค้าและส่วนทำงานเกี่ยวกับการซ่อม เพื่อความรวดเร็วและเป็นระเบียบ กำหนดจุดวางอุปกรณ์และสิ่งของที่นำมาซ่อมเพื่อสะดวกในการหยิบใช้งาน ลดเวลาในการหาเครื่องมือและอุปกรณ์สามารถตรวจสอบและควบคุมปริมาณวัสดุต่างๆได้ง่าย ลดอุบัติเหตุและการทํางานมีความปลอดภัยมากขึ้น ผลจากการวัดความพึงพอใจอยูในระดับสูง (3.95)  ส. สะอาด มีการทำความสะอาดพื้นที่ทำงานทั้งในส่วนรับซ่อมและส่วนสำนักงาน มีการคัดแยกขยะ ผลจากการวัดความพึงพอใจอยูในระดับสูง (4.06) ส. สุขลักษณะ มีห้องน้ำแยกชายหญิง มีพนักงานทำความสะอาดและได้จัดแบ่งพื้นที่บางส่วนเป็นโรงอาหารและมีน้ำสะอาดให้ดื่ม ผลจากการวัดความพึงพอใจอยูในระดับสูง (3.93) ส. สร้างนิสัย พนักงานมีความเข้าใจในกิจกรรม 5ส และได้ลงมือปฏิบัติกิจกรรม 5ส ด้วยตนเอง และทางบริษัทได้จัดกิจกรรมการทำ 5ส เดือนละ 1 ครั้ง ผลจากการวัดความพึงพอใจอยูในระดับสูง (4.13) ในภาพรวมหลังจากทำกิจกรรม 5ส พบว่าบรรยากาศการทํางานดี จิตใจแจ่มใส การทํางานสะดวก รวดเร็ว และง่ายขึ้น สถานที่มีความสะอาด ความเป็นระเบียบเรียบร้อยมากยิ่งขึ้น ได้รับการชื่นชมและเชื่อถือจากผู้รับบริการ

คำหลัก: กิจกรรม 5ส สถานประกอบการ กิจกรรมกลุ่มคุณภาพ

Abstract

This research aims to study about operation of 5S activity of a Pump and Valve Service in Ampher Pluakdaeng, Rayong Province. By using satisfaction questionnaires to the owner and the employees total 40 people. The result showed that S.Sasang (means clear up) has sorted out and has stored the tool orderly. This questionnaires are placed at the areas the employees work with responsible person lebel of each department. Unneeded things have sorted out. The result is on a high level (3.86). S.Saduag (means convenient) there are division the areas for the reception and the fixing area for the purpose of fastness and neat. There are specification of equipment and stuff which can investigate and control the quality of materials easily, reduce an accident and working is more safety. The result is on a high level (3.95). S.Sa-ard (means clean) there is cleaning the working areas these are the fixing area and the office. There is a waste segregation which the result is on high a level (4.06). S.Sukalagsana (means hygienic condition) there are separating of men water closet and women water closet. There are cleaners and there are division some part to be a cafeteria and drinking water places. The result is on a high level (3.93). S.Sarng Nisai (means habits) the employees understand 5S Activity and do it by themselves and the company organizes an event once a month. The result is on high a level (4.13). Overview after operating 5S Activity showed that the atmosphere of good working, clear mind, convenient operating, faster, easier, more clean and neat, received a compliment and a credit from clients.

Keywords: 5S -Technique, Enterprise, Quality Circle

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

ยุคสมัยเปลี่ยนแปลงไปจากยุคที่แข่งขันด้วยเทคโนโลยีที่ถ้าหน่วยงานใดมีเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพมากกว่าก็สามารถชนะคู่แข่งขัน ในประเทศญี่ปุ่นมีแนวคิดในการให้พนักงานของเขาทั้งองค์กรมีส่วนร่วมในการบริการโดยใช้กลุ่มคุณภาพ (QCC) [1] เพื่อตัวพนักงานเองจะได้แสดงความสามารถให้เป็นที่ยอมรับในหมู่เพื่อนร่วมงานอันเป็นการบรรลุความสำเร็จอีกขั้นหนึ่งปัญหาส่วนใหญ่ที่พนักงานได้มีส่วนร่วมแก้ไขนั้นมักแก้ปัญหาลดความเหนื่อยยากให้น้อยลง จึงทำให้พนักงานมีชีวิตการทำงานดีขึ้น มีความพึงพอใจในการทำงานมากขึ้นก่อให้เกิดอยากที่จะคิดอยากที่จะทำ ในช่วงเศรษฐกิจตกต่ำหลายองค์การได้หันมาสร้างความเก่งให้กับพนักงานในรูปแบบการทำกลุ่มคุณภาพ (QCC) องค์การสามารถแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ได้ก่อให้เกิดทั้งประสิทธิภาพ ประสิทธิผลและความน่าเชื่อถือ [2]

5ส เป็นกิจกรรมปรับปรุงการทำงานอย่างหนึ่งได้แก่ การดำเนินการตามหลักการ “สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะและสร้างนิสัย” ในสถานที่ทำงานของตัวเองทำให้หน่วยงานมีความเป็นระเบียนวินัย จากจิตสำนึกของตนเองทำให้สถานที่ทำงานสะอาดเป็นระเบียบเรียบร้อย มีความสวยงาม ปลอดภัย ลดความสูญเสียในการทำงาน คุณภาพของงานดีขึ้น เป็นที่ประทับใจของลูกค้า คุณค่าของกิจกรรม 5ส. คือ มุ่งเน้นการพัฒนาคนให้ปฏิบัติกิจกรรมจนเกิดเป็นนิสัยที่ดี มีวินัย อันเป็นรากฐานของระบบคุณภาพ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อหน่วยงานดังนี้ [3]

1. ลดอุบัติเหตุในการทำงาน

2. ลดการสูญหายของวัสดุ เครื่องมือและอุปกรณ์ต่างๆ

3. เพื่มความสะดวกรวดเร็วในการทำงานมากขึ้น

4. พนักงานมีการทำงานร่วมกันเป็นทีมและสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของหน่วยงานมากขึ้น

5. สิ่งแวดล้อมในการทำงานดีขึ้นเป็นการเพิ่มขวัญกำลังใจให้พนักงาน

6. ลดความสิ้นเปลืองในการจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ที่เกินความจำเป็น

7. พื้นที่การทำงานเพิ่มมากขึ้นจากการขจัดวัสดุที่เกินความจำเป็นออกไป

8. สถานที่ทำงานสะอาดเป็นระเบียบเรียบร้อยสร้างความประทับใจให้เกิดขึ้นกับบุคคลทั่วไป

เนื่องจากเป็นกิจกรรมที่ฝึกให้ทุกคนร่วมกันคิด ร่วมกันทำเป็นทีมค่อยเป็นค่อยไปไม่ยุ่งยากจนเป็นวัฒนธรรมขององค์กรความสำคัญของ 5ส. ในการพัฒนาคนสู่การพัฒนางาน และ 5ส. ยังเป็นปัจจัยพื้นฐานในการบริหารงานอย่างมีประสิทธิภาพ นับเป็นเครื่องมือตัวแรกที่ถูกนำมาใช้ก่อนที่จะใช้เครื่องมือระดับสูงขึ้นต่อไปเช่น TPM,TQMและ ISO เป็นต้น [5]  ในปัจจุบันบริษัทซ่อมปั้มและวาวล์ยังไม่ได้มีการจัดระบบการทำงานภายในบริษัทเกี่ยวกับกิจกรรม 5ส ซึ่งเป็นปัจจัยพื้นฐานในการเพิ่มผลผลิตและประสิทธิภาพในการทำงานมากขึ้น ซึ่งบริษัทซ่อมปั้มและวาวล์แห่งนี้มีลูกค้าเข้ามาใช้บริการจำนวนมาก ได้เกิดปัญหาด้านการทำงานล่าช้าเนื่องจาก เครื่องมือและอุปกรณ์อยู่รวมกัน การจัดวางไม่เป็นระเบียบ ไม่มีป้ายชื่อ ต้องเสียเวลาหาเครื่องมือ จุดเก็บชิ้นส่วนรถยนต์ไม่เป็นระเบียบ ไม่มีถังขยะ

ผู้วิจัยมีความคิดเห็นว่าปัญหานี้ควรได้รับการแก้ไขและปรับปรุงโดยมีการจัดวางสิ่งของให้เป็นระเบียบมากยิ่งขึ้นและปรับปรุงสถานที่ทำงานเพื่อก่อให้เกิดสภาพแวดล้อมที่ดี มีความปลอดภัย มีคุณภาพและประสิทธิภาพ โดยใช้วิธีการปรับปรุงสภาพแวดล้อมในการทำงานด้วยกิจกรรม 5ส คือ สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ และสร้างนิสัย

ความมุ่งหมายของการวิจัย

1. เพื่อดำเนินการทำกิจกรรม 5ส ภายในบริษัทซ่อมปั้มและวาวล์แห่งหนึ่งในจังหวัดระยอง

2. เพื่อประเมินความพึงพอใจของพนักงานและผู้มาใช้บริการหลังจากการทำกิจกรรม 5ส

3.เพื่อศึกษาพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานโครงการกิจกรรม 5 ส

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

1. สถานที่ทำงานเป็นระเบียบและมีบรรยากาศการทำงานที่ดี

2. เพิ่มประสิทธิภาพและลดเวลาการทำงานของหน่วยงาน

3. ทราบถึงปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะในการดำเนินกิจกรรม 5ส

ระเบียบวิธีวิจัย

1.  กลุ่มตัวอย่าง:  เจ้าของกิจการ พนักงาน ที่ทำงานบริษัทซ่อมปั้มและวาวล์แห่งหนึ่งในจังหวัดระยองและผู้มาใช้บริการ จำนวน 40 คน

2.  เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย: เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลสำหรับการศึกษาวิจัยเรื่อง การส่งเสริมการดำเนินงานด้านกิจกรรม 5ส กรณีศึกษาบริษัทซ่อมปั้มและวาวล์ แห่งหนึ่งในจังหวัดระยอง ผู้วิจัยได้ค้นคว้าจากงานวิจัยที่มีลักษณะเดียวกันและจากแนวทฤษฎีที่เกี่ยวข้องมาประกอบกับ วัตถุประสงค์ของการวิจัย โดยแบ่งองค์ประกอบของแบบสอบถามได้ 3 ส่วน ประกอบด้วย

ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถาม ซึ่งเป็นลักษณะคำถามเป็นแบบเลือกตอบ (check list) [4]

ส่วนที่ 2 ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับความพึงพอใจของเจ้าของกิจการ พนักงาน และผู้ใช้บริการต่อการดำเนินกิจกรรม 5ส ลักษณะคำถามเป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า

ส่วนที่ 3  แบบสอบถามเกี่ยวกับพฤติกรรมการมีส่วนร่วมการดำเนินงานโครงการกิจกรรม 5 ส เป็นลักษณะคำถามเป็นแบบมาตรส่วนประมาณค่า

3.  การเก็บรวบรวมข้อมูล

การศึกษาวิจัยครั้งนี้ผู้วิจัยเป็นผู้ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลพนักงานภายในบริษัทซ่อมปั้มและวาวล์ และผู้มาใช้บริการ โดยขั้นตอนการเก็บรวบรวมข้อมูลดังนี้

3.1 ศึกษาสภาพการทำงานในปัจจุบัน

3.2 กำหนดขอบเขตและโครงสร้างของเนื้อหามาสร้างแบบสอบถามให้ตรงกับวัตถุประสงค์ของการวิจัย

3.3 การกำหนดแนวทางการดำเนินกิจกรรม 5ส

4.  การวิเคราะห์ข้อมูล: นำแบบสอบถามทั้งหมด มาตรวจสอบความถูกต้องและความสมบูรณ์ของการตอบแบบสอบถาม และนำมาวิเคราะห์ข้อมูล โดยแสดงเป็นค่าเฉลี่ย (ร้อยละ) มีการเก็บภาพตัวอย่างหลังการดำเนินกิจกรรม 5ส ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ดังนี้

1) ข้อมูลทั่วไปที่เป็นคุณลักษณะของเจ้าของกิจการ พนักงาน และผู้ใช้บริการในการดำเนินกิจกรรม 5ส

2) ข้อมูลแสดงความพึงพอใจของเจ้าของกิจการ พนักงานและผู้ใช้บริการที่มีต่อแนวทางการส่งเสริมการทำกิจกรรม 5ส

ผลการทดลอง

ผลการสอบถามความพึงพอใจของเจ้าของกิจการ พนักงาน และผู้ใช้บริการ

การดำเนินงานด้านกิจกรรม 5ส กรณีศึกษาบริษัทซ่อมปั้มและวาวล์แห่งหนึ่งในจังหวัดระยองผู้ศึกษาได้ใช้วิธีการศึกษาโดย การวิจัยเชิงสํารวจ (Survey Research) โดยการเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์และแบบสอบถาม การเก็บภาพตัวอยางหลังการดําเนินการทํากิจกรรม 5ส ดังนั้นการวิเคราะห์ข้อมูลจึงอาศัยข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์และแบบสอบถามทั้งหมด แล้วนํามาประมวลผลซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ดังนี้คือข้อมูลทั่วไปที่เป็นคุณลักษณะของเจ้าของกิจการ พนักงาน และผู้ใช้บริการในการดําเนินกิจกรรม 5ส และข้อมูลแสดงความพึงพอใจของเจ้าของกิจการ พนักงาน และผู้ใช้บริการที่มีต่อแนวทางการส่งเสริมการทํากิจกรรม 5ส

ตารางที่ 1 จํานวนร้อยละของกลุ่มตัวอย่างจําแนกตามคุณลักษณะ

ลักษณะส่วนบุคคล จำนวน ( n = 40) ร้อยละ
เพศ
     ชาย 34 85.00
     หญิง 6 15.00
อายุ
       ไม่เกิน 25 ปี 8 20.00
        อายุ 25 – 29 ปี 13 32.50
        อายุ 30 – 39 ปี 10 25.00
        อายุ 40 – 49 ปี 7 17.50
        อายุ 50 ปีขึ้นไป 2 5.00
ตำแหน่งงาน
         เจ้าของกิจการ 2 5.00
         พนักงานช่าง 10 25.00
         พนักงานห้องสโตร์ 3 7.50
         พนักงานธุรการและบัญชี 3 7.50
         ผู้ใช้บริการ 22 55.00
ระดับการศึกษา
         มัธยมศึกษาตอนต้น 0 0.00
         มัธยมศึกษาตอนปลาย ( ปวช.) 3 7.50
         อนุปริญญา (ปวส.) 20 50.00
         ปริญญาตรี 15 37.5
         สูงกว่าปริญญาตรี 2 5.00
ลักษณะส่วนบุคคล จำนวน ( n = 18) ร้อยละ
ประสบการณ์การทำงาน
         น้อยกว่า 1 ปี 2 11.11
         1 – 3 ปี 9 50.00
         4 – 6 ปี 2 11.11
         7 – 9 ปี 3 16.67
         10 ปีขึ้นไป 2 11.11

คุณลักษณะส่วนบุคคล  ประกอบไปด้วยประกอบด้วย เพศ อายุ ตำแหน่งงาน ระดับการศึกษาและประสบการณ์การทำงานของพนักงาน จากการศึกษาพบว่า เพศ: กลุ่มตัวอย่างส่วนมาก ร้อยละ 85.00 อยู่ในกลุ่มเพศชาย รองลงมาร้อยละ 15.00 อยู่ในกลุ่มเพศหญิงตามลำดับ อายุ: กลุ่มตัวอย่างส่วนมาก ร้อยละ 32.50 อยู่ในกลุ่มอายุ 25 – 29 ปี รองลงมาร้อยละ 25.00 คือกลุ่มอายุ 30 – 39 ปี และร้อยละ 20.00 กลุ่มอายุไม่เกิน 25 ปี ตามลำดับ ตำแหน่งงาน: ส่วนมากร้อยละ 55.00 เป็นผู้ใช้บริการ รองลงมาร้อยละ 25.00 เป็นพนักงงานช่าง ร้อยละ 7.50 มีค่าเท่ากัน 2 ตำแหน่งคือ พนักงานห้องสโตร์กับพนักงานธุรการและบัญชี สุดท้ายร้อยละ 5.00 คือเจ้าของกิจการ ระดับการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 50 จบการศึกษาระดับอนุปริญญา (ปวส.) รองลงมาร้อยละ 37.5 ระดับปริญญาตรี และร้อยละ 7.50 จบมัธยมศึกษาตอนปลาย ( ปวช.)  สุดท้ายด้านประสบการณ์การทำงาน:จากกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 18 คน พบว่าร้อยละ 50.00 มีประสบการณ์การทำงาน 1 – 3 ปี รองลงมาร้อยละ 16.67 มีประสบการณ์การทำงาน 7- 9 ปี

ตารางที่ 2 ผลแสดงความ พึงพอใจ ของเจ้าของกิจการ พนักงาน และผู้ใช้บริการในการดําเนิน
กิจกรรม 5ส

5ส รายละเอียด ค่าเฉลี่ย
1. สะสาง 1.1 มีการกำจัดของที่ไม่ใช้งานออกจากพื้นที่ ของที่ใช้ได้จัดเก็บเข้าที่จุดกำหนด ของที่ไม่ใช้และไม่มีค่านำไปทิ้ง 3.70
1.2 ของใช้โดยรวมอยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน กำหนดพื้นที่วางของพร้อมติดป้ายชื่อ 3.83
1.3 ลดเวลาในการตรวจสอบเครื่องมือและอุปกรณ์ช่าง 3.74
1.4 สถานที่ทำงานดูเป็นระเบียบ ดูกว้างขวาง มีพื้นที่ในการทำงานเพิ่มมากขึ้น 4.02
1.5 ไม่มีของใช้ส่วนตัวปะปนกับงาน 3.99
รวม 3.86
2. สะดวก 2.1 มีสัญลักษณ์ป้ายกำหนดชัดเจน ของใช้ประจำจัดในที่สะดวกใช้ ไม่เป็นอันตรายเช่น เครื่องมือที่ใช้ประจำของหนัก-เบา เรียงให้ถูกที่ 4.23
2.2 มีประวัติ/คู่มือ สะดวกแก่การใช้งาน 3.87
2.3 มีชั้นวางอุปกรณ์และเครื่องมือเพื่อสะดวกในการหยิบใช้งาน 3.79
2.4 ลดอุบัติเหตุและการทำงานมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น 3.91
2.5 ผู้มาใช้บริการประทับใจในการบริการที่รวดเร็ว 4.11
2.6 จัดของวางเป็นระเบียบ มีรายละเอียด สื่อได้อธิบายหมายเลข-ป้าย 3.77
รวม 3.95
3. สะอาด 3.1 บริเวณโดยรอบมีความสะอาด 4.33
3.2 อุปกรณ์ เครื่องมือ เอกสาร วัสดุสำนักงาน สะอาด 4.01
3.3 มีการจัดเก็บขยะมูลฝอยปราศจากกลิ่นไม่พึงประสงค์ 3.89
3.4 ยืดอายุการใช้งานของเครื่องมือและอุปกรณ์ 3.77
3.5 มีการกำหนดผู้รับผิดชอบพื้นที่ที่ต้องทำความสะอาด 4.21
3.6 พื้น ทางเดิน แห้งและสะอาด 4.00
3.7 สร้างความประทับใจให้เกิดแก่ผู้มาใช้บริการ 4.22
รวม 4.06
4.สุขลักษณะ 4.1 จัดสภาพแวดล้อมคำนึงถึงความปลอดภัยในการทำงาน 3.86
4.2 มีการกำหนดให้พนักงานต้องรักษากฎระเบียบ 4.05
4.3 สถานที่ทำงานมีบรรยากาศดี ไม่มีแสง สี เสียง ที่ไม่เหมาะสม 3.69
4.4 ปรับปรุงสถานที่ทำงานให้สะอาด ร่มรื่น เป็นระเบียบ 4.12
รวม 3.93
5. สร้างนิสัย 5.1 ฝึกอบรมให้ความรู้แก่พนักงงานเรื่องกฎระเบียบและกติกาในการทำงาน 4.03
5.2 ส่งเสริมให้ทุกคนปฏิบัติตาม 5ส จนเป็นนิสัย 4.39
5.3 พนักงานหน้าตาสดชื่น ยิ้มแย้มแจ่มใส ปสดงท่าทีสุภาพพร้อมให้บริการ 4.44
5.4 พนักงานแต่งกายให้เรียบร้อย สะอาด และเป็นระเบียบ 3.88
5.5 มีจิตสำนึกเรื่องการประหยัดพลังงาน ช่น ปิดไฟดวงที่ไม่ใช้ ปิดแอร์ช่วงพักเที่ยง ปิดจอคอมฯ เมื่อไม่ใช้งาน 3.89
รวม 4.13

จากตารางที่ 2 จากการวิเคราะห์ด้านการดําเนินงานกิจกรรม 5ส ของผู้ตอบแบบสอบถาม
ผลจากการตอบแบบสอบถามของผู้ใช้บริการ พนักงาน เจ้าของกิจการ จํานวนทั้งสิ้น 40 ตัวอย่าง
ดังนี้

ส. สะสาง ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่มีความพึงพอใจด้านสถานที่ทำงานดูเป็นระเบียบ ดูกว้างขวาง มีพื้นที่ในการทำงานเพิ่มมากขึ้น อยู่ในระดับสูง (4.02) รองลงมามีความพึงพอใจด้านไม่มีของใช้ส่วนตัวปะปนกับงาน อยู่ในระดับสูง (3.99) มีความพึงพอใจด้านของใช้โดยรวมอยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน กำหนดพื้นที่วางของพร้อมติดป้ายชื่ออยู่ในระดับสูง (3.83) มีความพึงพอใจการลดเวลาในการตรวจสอบเครื่องมือและอุปกรณ์ช่างอยู่ในระดับสูง (3.74) และมีความพึงพอใจด้านการกำจัดของที่ไม่ใช้งานออกจากพื้นที่ ของที่ใช้ได้จัดเก็บเข้าที่จุดกำหนด ของที่ไม่ใช้และไม่มีค่านำไปทิ้งอยู่ในระดับสูง(3.70) โดยที่ความพึงพอใจโดยรวมในด้าน ส. สะสาง อยู่ในระดับสูง (3.86)

ส. สะดวก ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่มีความพึงพอใจมีสัญลักษณ์ป้ายกำหนดชัดเจน ของใช้ประจำจัดในที่สะดวกใช้ ไม่เป็นอันตรายเช่น เครื่องมือที่ใช้ประจำของหนัก-เบา เรียงให้ถูกที่อยู่ในระดับสูง(4.23) และมีความพึงพอใจผู้มาใช้บริการประทับใจในการบริการที่รวดเร็ว อยู่ในระดับสูง (4.11) รองลงมามีความพึงพอใจด้านลดอุบัติเหตุและการทำงานมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้นอยู่ในระดับสูง (3.91) มีความพึงพอใจมีประวัติ/คู่มือ สะดวกแก่การใช้งานอยู่ในระดับสูง (3.87) มีความพึงพอใจที่มีชั้นวางอุปกรณ์และเครื่องมือเพื่อสะดวกในการหยิบใช้งานอยู่ในระดับสูง (3.79) และมีความพึงพอใจที่มีจัดของวางเป็นระเบียบ มีรายละเอียด สื่อได้อธิบายหมายเลข-ป้าย อยู่ในระดับสูง (3.77) โดยที่ความพึงพอใจโดยรวมในด้าน ส. สะดวก อยู่ในระดับสูง (3.95)

ส. สะอาด ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่มีความพึงพอใจด้านบริเวณโดยรอบมีความสะอาดอยู่ในระดับสูง (4.33) รองลงมามีความพึงพอใจสร้างความประทับใจให้เกิดแก่ผู้มาใช้บริการอยู่ในระดับสูง (4.22) มีความพึงพอใจที่การกำหนดผู้รับผิดชอบพื้นที่ที่ต้องทำความสะอาดอยู่ในระดับสูง (4.21) มีความพึงพอใจต่ออุปกรณ์ เครื่องมือ เอกสาร วัสดุสำนักงาน สะอาด อยู่ในระดับสูง (4.01)และมีความพึงพอใจที่พื้น ทางเดิน แห้งและสะอาด อยู่ในระดับสูง  (4.00) มีความพึงพอใจที่มีการจัดเก็บขยะมูลฝอยปราศจากกลิ่นไม่พึงประสงค์ อยู่ในระดับสูง  (3.89)และมีความพึงพอใจที่มีการยืดอายุการใช้งานของเครื่องมือและอุปกรณ์อยู่ในระดับสูง  (3.77) โดยที่ความพึงพอใจโดยรวม ในด้าน ส. สะอาด อยู่ในระดับสูง (4.06)

ส. สุขลักษณะ ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่มีความพึงพอใจด้านการปรับปรุงสถานที่ทำงานให้สะอาด ร่มรื่น เป็นระเบียบอยู่ในระดับสูง (4.12) รองลงมามีความพึงพอใจการการกำหนดให้พนักงานต้องรักษากฎระเบียบอยู่ในระดับสูง (4.05) มีความพึงพอใจด้านการจัดสภาพแวดล้อมคำนึงถึงความปลอดภัยในการทำงานอยู่ในระดับสูง (3.86) มีความพึงพอใจด้านสถานที่ทำงานมีบรรยากาศดี ไม่มีแสง สี เสียง ที่ไม่เหมาะสมอยู่ในระดับสูง (3.69) โดยที่ความพึงพอใจโดยรวม ในด้าน ส. สุขลักษณะ อยู่ในระดับสูง (3.93)

ส. สร้างนิสัย ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่มีความพึงพอใจในด้านของพนักงานหน้าตาสดชื่น ยิ้มแย้มแจ่มใส แสดงท่าทีสุภาพพร้อมให้บริการอยู่ในระดับสูง (4.44) รองลงมามีความพึงพอใจส่งเสริมให้ทุกคนปฏิบัติตาม 5ส จนเป็นนิสัย อยู่ในระดับสูง (4.39) มีความพึงพอใจที่มีฝึกอบรมให้ความรู้แก่พนักงานเรื่องกฎระเบียบและกติกาในการทำงาน อยูในระดับสูง (4.03) มีความพึงพอใจการมีจิตสำนึกเรื่องการประหยัดพลังงาน ช่น ปิดไฟดวงที่ไม่ใช้ ปิดแอร์ช่วงพักเที่ยง ปิดจอคอมพิวเตอร์เมื่อไม่ใช้งาน อยู่ในระดับสูง (3.89) และมีความพึงพอใจของพนักงานแต่งกายให้เรียบร้อย สะอาด และเป็นระเบียบอยู่ในระดับสูง (3.88) โดยที่ความพึงพอใจโดยรวม ในด้าน ส. สร้างนิสัย อยู่ในระดับสูง (3.88)

สรุปผลความพึงพอใจจากการทํากิจกรรม 5ส โดยรวมพึงพอใจสูง (3.95)

สรุปผลการศึกษา

กิจกรรม รูปก่อน รูปหลัง ปัญหาที่พบ การดำเนินการแก้ไข
สะสาง ประแจที่ใช้งาน ไม่มีการจัดเก็บ จัดหาสถานที่เก็บประแจ แยกตามเบอร์ และประเภทของประแจเพื่อง่ายต่อการใช้งาน และมีความเป็นระเบียบ
สะดวก อุปกรณ์ที่ใช้ในงาน ถอดประกอบวาล์ว ไม่จัดเก็บให้เป็นระเบียบ แยกอุปกรณ์แต่ละประเภท และเก็บในช่องที่สามารถหยิบใช้ได้สะดวกจัดหาสถานที่เก็บ เพื่อง่ายต่อการใช้งาน และมีความเป็นระเบียบ
สะอาด ห้องเก็บสารเคมี มีสารเคมีหก และไม่ปิดฝาถังสารเคมี ทำความสะอาดห้องเก็บสารเคมีและกำหนดให้มีพนักงานที่รับผิดชอบห้องสารเคมี
สุขลักษณะ ไม่มีการคัดแยกขยะ ทิ้งขยะรวมกัน จัดทำสถานที่ทิ้งขยะโดยแยกเป็นประเภทขยะทั่วไปกับขยะรีไซเคิล ทำป้ายแขวนให้ชัดเจน
สร้างนิสัย เวลาพักกลางวันหรือช่วงที่ไม่มีคนอยู่ในสถานที่ทำงานจะมีการเปิดไฟและเครื่องปรับอากาศทิ้งไว้ จัดทำป้ายเตือนเรื่องการปิดไฟและเครื่องปรับอากาศทุกครั้งหลังจากเลิกใช้งาน

ข้อเสนอแนะ

1. ในการที่จะทำกิจกรรม 5ส ให้สำเร็จลุล่วงนั้นพนักงานทุกคนควรให้ความร่วมมือและปฏิบัติกิจกรรม 5ส อย่างจริงจังและมีความตั้งใจ

2. ควรทำความสะอาดบริเวณสถานที่ทำงานหลังเลิกงานหรือจัดเก็บสิ่งของบนโต๊ะทำงานให้เป็นระเบียบเรียบร้อยก่อนกลับบ้านทุกวัน

เอกสารอ้างอิง

[1] กรรณิการ์ สุขสม. (2554) ปัจจัยที่มีผลต่อการดำเนินงานกิจกรรม 5ส. ของบุคลากรในโรงพยาบาล เขตอำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี, บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยสุราษฎร์ธานี.

[2] ปริญญา พัฒนาสังคม. (2550) แนวทางในการประยุกต์ใช้เทคนิควิศวกรรมอุตสาหการเข้าไปช่วยแก้ปัญหาให้กับภาคธุรกิจอุตสาหกรรมขนาดเล็กของไทย, วิศวกรรมศาตร์มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.

[3] สุวิมล แม้นจริง. (2558) ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการทำกิจกรรม5ส. กรณีศึกษา บริษัทเอ็น เอส ยู จำกัด, บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

[4] สุดใจ ธนไพศาล. (2550) การพัฒนาห้องสมุดให้ก้าวหน้าด้วยกิจกรรม 5ส. ห้องสมุดคณะแพทย์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

[5] J Michalska, D. Swieczek. (2007) The 5s methodology as a tool for improving the organization.